قبیله و خانواده شریان های اصلی حکومت های افغانستان در چند سده اخیر بود ه اند. گاهی شده است که گروهی مانند کمونست های افغانستان ، انقلابی نمایی کرده و خواسته اند حاکمیت یک خانواده بر سرنوشت یک ملت را بر اندازند و در این راه تا قتل رییس جمهور افغانستان مرحوم محمد داوود وخانواده او پیش رفتند اما با گذشت اندک زمانی از دام خانواده رها و بدام قبیله افتادند. تاریخچه سه ساله حکومت افغانستان زیر رهبری آقای کرزی نشان داد که اگر اشخاصی از یک نظام قبیلوی در مدرن ترین دانشگاه های عصر تحصیل نمایند و در پیشرفته ترین کشورهای جهان تربیت یابند چون به جایگاه اول خویش برگردند و در آ نجا هنوز نظام قبیلوی حاکم باشد همین روشنفکر تربیت یافته عصر خواستگاهی جز منافع قبیله نخواهد داشت و جز بر تبار خویش بر دیگران اعتماد نخواهد کرد. بهترین مثال، لویه جرگه قانون اساسی و تاکید بر پشتو سازی سرود ملی و زبان ملی توسط وابستگان آقای کرزی بود. اگر چه خود او تا آخرین روز لویه جرگه قانون اساسی کوشش کرد نشان دهد که ملی می اندیشد و هیچ اطلاعی از آن تلاش ها ندارد و به طرفداران نظام پارلمانی وعده کرد از سایر نمایندگان خواهد خواست تا سرود ملی به دو زبان رسمی یا به زبان همه اقوام را بپذیرند اما خلاف وعده خود عمل کرد. بدنبال آن حذف نام ملیت ها از تذکره آغاز گردید و بجای آن کلمه افغان جبرا وارد شد و اعتراض ها بجایی نرسید . اقدام بعدی که بسیار ماهرانه انجام گرفت و تا حال هم ادامه دارد عدم شفافیت در نفوس شماری بود که با وجود تاکید زیاد اشخاص و سازمانهای بین المللی(مانند گروپ بین المللی بحران) ، حکومت آقای کرزی از شمارش واقعی نفوس بیم دارد زیرا میداند پشتون ها در افغانستان اکثریت جامعه را تشکیل نمیدهند. این برهمگان هویدا ست که پشتون ها در افغانستان حدود چهل درصد را تشکیل میدهند و باقی اقوام بیشتر از شصت درصد را. از طرف دیگر فارسی، زبان بین الاقوامی و معامله بین ملیت های افغانستان است و هیچ کسی هم این را بر کدام ملیت تحمیل نکرده است. حتی اگر پشتون ها پنجاه ویک درصد جامعه راتشکیل دهند اصرار بر پشتو سازی و حاکمیت خانواده و قبیله باعث تفرقه ملی خواهد شد و حتی پشتیبانی امر یکا هم بی فایده خواهد بود. اگر امروز بجای سرود ملی پشتو که رضایت آن در قانون اساسی با وعده خلافی یک رییس جمهور بدست آمد ، سرود ملی بزبان دری وپشتو یا به زبان تمام اقوام کشور میداشتیم بهتر نبود؟ درکابینه جدید آقای کرزی ستون های اساسی را آشکارا وجود قبیله ، خانواده ،امریکا و انگریز تشکیل میدهد. در باره نقش امریکا و انگریز بعدا سخن خواهیم گفت و در اینجا فقط به قبیله و خانواده اشاره میکنیم . در دستگاه حاکم فعلی نقش خانواده های حضرات مجددی ، گیلانی و شاه سابق بر جستگی دارد . همانهایی که رییس جمهور بی مهابا دست شان را بعنوان احترام می بوسد. خانم فاطمه گیلانی که اخیرا بحیث رییس کمیته هلال احمر افغانستان تعین گردید دختر آقای گیلانی و خانم انوارالحق احدی وزیرمالیه می باشد . اگر چه خانم گیلانی در دروان جهاد از مجاهدین دفاع می کرد اما در زمان تسلط طالبان مانند شوهرشان و جناب شاه سابق، طالبان راعامل باز گشت ثبات در کشور می دانست. البته ایشان را نمیتوان بدین لحاظ ملامت کرد زیرا آقای کرزی هم مدت دوسال طالب بود. آقای وردگ وزیر دفاع و علی احمد جلالی وزیر داخله هم خویشاوندی نزدیک دارند و خانم آقای جلالی خواهرآقای وردگ میباشد. پس میتوان گفت که آقای کرزی موفق گردیده است ترکیب خوبی از یک حکومت خانوادگی- قبیلوی بوجود بیاورد. صد البته این بدون کمک بی شایبه ایالات متحده امریکا ممکن نبود. از نظر تخصص هم معلوم نیست که عبیدالله رامین رییس افغان بی سیم در بخش رزاعت چه تخصصی دارد ویا آقای زلمی رسول که داکتر طب است در مسایل امنیتی. آنچه واقعیت دارد اینست که یک معضله عمیق ملی که آن نقش نا متناسب اقوام در صحنه اداره و سیاست کشور است لاینحل باقی ماند وعکس العمل ها را در پی خواهد داشت . تجربه سه سال گذشته از حکومت آقای کرزی نشان داد که بیشتر وقت وزرا به پرخاش های لفظی گذشت و رییس حکومت، کابینه ایتلافی را علت اصلی آن عنوان میکرد. ظاهرا این مشکل در این دور حل شده است و بگفته آقای کرزی او کابینه جدید را بدون قبول فشار هیچ طرفی تشکیل داده است. اما واقعیت ا ین است که وزرای پشتون تبار و یا تیم اصلی و مورد اعتماد آقای کرزی که اینک در پست های اساسی کابینه تکیه زده اند ، مانند سه سال گذشته برای ناکامی وزرای غیر پشتون در کابینه تلاش خواهند کرد و دیر یا زود زمان پرخاش ها فرا خواهد رسید. ولی این بار با گذشته یک تفاوت دیگر هم دارد و این که تعدادی زیادی از وزرای که چند سال با این مشکل دست و گریبان بودند اینک بیرون حکومت اند و شکایت وزرای جدید از حقایق درون حکومت را تصدیق خواهند کرد. و این آغاز عکس العمل هایی خواهد بود که از کابینه آغاز و به کشور پخش خواهد شد و پایانش را فقط خدا ی متعال میداند.
