طرح مذاکره با طالبان ، ابتکار آقای خلیل زاد سفیر امریکاست . بهمین لحاظ است که حتی آقای کرزی هم اطلاع زیادی در مورد چون و چند این مذاکرات ندارد. آقای خلیل زاد به این اعتقاد است که پاکستان را باید خلع طالب کرد. از نظر او در ینصورت پاکستان ابزاری برای کار برد علیه افغانستان در دست نخواهد داشت . از طرف دیگر با اجتناب طالبان از جنگ ، اعضای القاعده را آسانتر میتوان پیدا کرد.
باید بخاطر داشت که اظهارات آقای خلیل زاد در گذشته بار ها سبب خشم مقامات پاکستانی گردیده است. با در نظر داشت اینکه هنوز پاکستان از اهمیت زیادی برای امریکا برخوردار است تا جاییکه حکومت امریکا آنرا متحد استراتژیک خود اعلان نموده است، ولی آقای خلیل زاد، بار بار حکومت پاکستان را مورد انتقاد قرار داده است، زیرا او آشکار را می بیند که با پول امریکا دشمنان امریکا در پاکستان نشو و نموکرده است.
ظاهرا بین اظهارات آقای خلیل زاد و سایر مقامات امریکایی نوعی تضاد یا دو گانگی دیده میشود. این دو گانگی از یکطرف میتواند ناشی از طرز دید دو گانه مقامات امریکا در باره پاکستان باشد. و هم شاید امریکا یک بازی دو گانه با پاکستان را آغاز کرده باشد. از نظر منطق طرح دومی به حقیقت نزدیکتر می نماید. ولی پاکستان هم دست کمی از مقامات امریکایی ندارد. اگر امریکایی ها یک باز ی دوگانه با پاکستان راآغاز کرده اند ، پاکستان هم سالهاست یک بازی چند گانه را در برابرامریکا به پیش می برد.
حال علت مذاکره طالبان با حکومت یا بهتر بگوییم امریکا را با در نظر داشت استراتژی دو طرف ، باید تحلیل کرد.
اولین سوالی که در مورد علل مذاکره با طالبان مطرح میگردد این است که آیا طالبان آنقدر تحت فشار قرار دارند که حاضر به مذاکره با امریکا شوند؟ به نظر میرسد علت مذاکره با طالبان بیشتر به امریکایی های مقیم افغانستان بر میگردد تا نیرو های طالبان. نیرو های ایتلاف عدم موفقیت شان در از بین بردن طالبان را در عقب مذاکره با طالبان پنهان کرده اند. بعد از گذشت سه سال نیرو های امریکایی می بینند که بدنبال دست یافتن به طالبان، درکوه های بین افغانستان و پاکستان سر گردان اند و پایانی برای این جنگ به نظر نمی رسد.
بهمین سبب است که در مورد مذاکرات با طالبان و جریان آن آقای خلیل زاد و قوماندان نیرو های امریکایی بیشتر از دیگران سخن میگویند. گاه که از جریان مذاکرات خبر موفقیت بگوش میرسد ، فرمانده امریکایی نمیتواند ذوق زده گی خوش را پنهان کند.
سوال دوم این است که آیا امریکایی ها با طالبان بحیث شاگردان مدرسه مذاکره میکند یا بحیث یک جریان سیاسی؟ جواب احتمالا این است که فرقش برای امریکا چیست که بکدام عنوان؟ از نظر امریکایی ها اگر طالبان از جنگ دست کشند، موفقیت بزرگی برای آقای خلیل زاد بحساب می آید.
بدون شک طالبان با حاضر شدن به مذاکره با حکومت، قدم مهمی برای شناساندن خود برمی دارند. پاکستان و امریکا، یا بازیگران اصلی قضیه در منطقه در این مذاکرات آگاهانه یکدیگر را گول میزنند. پاکستان که برای عدم همکاری با طالبان و القاعده تا حال صد ها میلیون دالر دریافت داشته ، با فرستادن تعدادی از قدمه های دوم طالبان در حکومت، قدمه های بالا و پایین رانزد خود حفظ میکند و قدمه های وسطی را در ساختار حکومت داخل مینماید. بدین ترتیب پاکستان طالبان را برای فردای خویش حفظ کرده است. پس نه تنها هیچ چیزی را از دست نداده است ، بلکه از پول واعتبار بیشتری بر خوردار گردیده است.
امریکا هم بزعم خود پاکستان راگول زده است . از نظر امریکا ، پاکستان دو سلاح برنده در دست دارد، یکی طالبان و دیگری القاعده. به نظر امریکا اگر بتوان یک سلاح را از دست پاکستان بدون خون ریزی و در بدل پول بدست آورد ، بمراتب عاقلانه تر از آن است که با ریختن خون عساکر امریکایی بدست آید.
جنگ نیرو های امریکایی برضد طالبان و ا لقاعده بشکل دراماتیکی، جنگ مستقیم نیرو های امریکایی با نیرو های غیر مستقیم ضد امریکایی پاکستان در منطقه است. اشتباه استراتژیک امریکا در مورد اعتماد بر پاکستان، و دشواری اعتراف بر این اشتباه از جانب امریکا، مانع از آن شده است تا مقامات امریکایی اعلان بدارند که این پاکستان است که عساگر امریکایی را میکشد.
اگر در نتیجه این مذاکرات توافقی با طالبان بدست آید که سبب توقف جنگ گردد، معنی آن این است که بازنده اصلی افغانستان است. زیرا امریکایی ها و پاکستانی ها از روی ناچاری تن یک مصالحه اجباری داده اند و جنگ با خروج نیرو های امریکایی از افغانستان دو باره آغاز خواهد شد
